Materiały archiwalne zgromadzone w archiwach wyodrębnionych są udostępniane przez:

1)       umożliwienie zainteresowanym albo ich upoważnionym przedstawicielom osobistego zapoznania się z oryginalnymi materiałami lub ich kopiami, w pomieszczeniach przystosowanych do swobodnego korzystania z materiałów;

2)       przekazanie zainteresowanym informacji zawartych w materiałach archiwalnych w postaci pisemnej odpowiedzi na zapytanie albo w postaci reprodukcji materiałów.

Materiały archiwalne udostępnia się na podstawie pisemnego zgłoszenia zainteresowanego podmiotu. Zgłoszenie powinno zawierać:

1)       imię i nazwisko, rodzaj i numer dokumentu tożsamości oraz adres do korespondencji – jeżeli zgłoszenie składa osoba fizyczna lub jej upoważniony przedstawiciel.

2)       nazwę i siedzibę osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej oraz imię i nazwisko, rodzaj i numer dokumentu tożsamości osoby upoważnionej, której mają być udostępnione materiały archiwalne – jeżeli zgłoszenie składa osoba prawna lub jednostka organizacyjna.

3)       wskazanie materiałów archiwalnych i określenie tematu, którego one dotyczą.

4)       określenie celu udostępnienia materiałów archiwalnych.

5)       proponowany sposób udostępnienia materiałów archiwalnych.

Do zgłoszenia należy ponadto załączyć potwierdzenie faktu prowadzenia prac  o wskazanej tematyce lub pismo polecające właściwej w tym zakresie instytucji lub osoby.

Komendant Ośrodka lub osoba przez niego upoważniona, po rozpatrzeniu wniosku, udostępnia przedmiotowe materiały. Zgodnie z posiadanym prawem może również:

1)       odmówić lub ograniczyć udostępnianie albo reprodukowanie materiałów archiwalnych ze względu na ich zły stan fizyczny, ewentualnie żądanie przez zgłaszającego/wnioskodawcę materiałów archiwalnych wykraczających poza tematykę prowadzonych badań,

2)       ustalić maksymalną liczbę jednostek archiwalnych, jaka może być udostępniona jednej osobie w ciągu dnia.

Udostępnienie materiałów archiwalnych Straży Granicznej reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia  3 czerwca 2008 r. w sprawie sposobu i trybu udostępniania materiałów archiwalnych znajdujących się w archiwach wyodrębnionych ( Dz.U. z 2008 r., Nr 107, poz. 679 )